Korleis Lage Fermentert Surkål / Sauerkraut med 9 enkle steg.

I dag vil eg vise deg korleis du lett kan lage din eigen fermenterte surkål. Slik at du og kan få oppleve dei positive effektane fermentert mat har på kroppen. Fermentert surkål må ikkje forvekslast med surkål som blir servert rundt juletider. Det er den kokte utgåva som er tilsett sukker og eddik, men som ikkje er fermentert. Men det går og an å severe fermentert surkål til julematen. 

Kva er fermentering?

Fermentering er ein gjæringsprosess der sukker omlagast til alkohol, syre(melkesyrebakterier i surkål) og/eller karbondioksid ved hjelp av mikroorganismar. Denne prosessen brukast som ein måte å konservere mat, og har blitt brukt i lang - lang tid. 

Her følger ei liste over nokre fermenterte produkt i tilfeldig rekkefølge

  • Sjokoladebønner

  • Sauerkraut (surkål)

  • Surdeigsbrød

  • Kimchi (Asiatisk krydra surkål)

  • Yoghurt / Kefir

  • Alkoholhaldig drikke

  • Kombucha - Te

  • Lagra ost

Kvifor ete fermentert mat? 

Sett vekk i frå at det smakar fantastisk godt, finn du her nokre gode grunnar:

  1. Probiotika - Fermentert mat inneheld gunstige bakteriar som er med på å balansere bakteriefloraen i tarmsystemet ditt.

  2. Forbedra opptak - Når du har betre balanse av gode bakteriar og enzym i fordøyelsessystemet - tar kroppen opp meir av næringsinnholdet i maten du et. Dette kan og gjere det lettare om du ønskjer å gå ned i vekt.

  3. Forbedra humør og mental helse - Studier har blitt gjort der dei meiner fermentert mat - til ei viss grad - kontrolleler inflammasjon og oksidativt-stress, ved hjelp av dei gode mikrobene. *

  4. Lengre holdbarheit - Lag ein fermentert tomatsaus og den kan vare i fleire månader, kjøp ein boks tomatsaus på butikken og den blir sannsynlegvis dårleg etter eit par dagar. Surkål har og lang haldbarheit, og er lett å lage.

Ok. Nok om det!

Sånn går du fram

Steg 1 

  • Reine hender og reint kjøkken er viktig. Her er det levande bakteriar som skal få godgjere seg, så god hygiene må vere på plass. Men ikkje stress for mykje med det.

  • Denne oppskrifta passar perfekt for å lage i Norgesglass eller lignande glas. Sørg for at det er glas - ikkje metall eller plast. Dette må også være reint. Du kan bruke plast, men helst glas når du masserer kålen med salt - men ikkje bruk metall.

Steg 2

  • Kutt eller rasp, kvit- eller rødkål. Du kan også tilsette gulrot, rødbeter, grønnkål, eple, rosiner - ulike krydder som ingefær, gurkemeie, kvitløk, cumin, chili, karve (vanlig å bruke), faktisk nesten kva som helst, det er berre å eksperimentere.

  • Tilsett 1 toppa teskei salt per kålhovud(liten kål). Sjølv har eg brukt maldonsalt, og da blir doseringa litt annerledes, du kan eksperimentere med mengden.

  • Du kan nå la kålen stå ein times tid på kjøkkenbenken eller; gå direkte til steg 3.

Her lager eg ein dose med kål og karve(til venstre). En med rødbeter, gulrot og kål. (til høyre)

Her lager eg ein dose med kål og karve(til venstre). En med rødbeter, gulrot og kål. (til høyre)

Steg 3

  • Gni saltet godt inn i kålen med hendene til veske begynner å skille seg. Eg bruker vanligvis 5-10 minutter per kålhode.

image.jpg

Steg 4 

  • Legg kålen i eit rent Norgesglass eller annet glass (ingen såperester må være igjen i glasset).

image.jpg

Steg 5

  • Tilsett all vesken og press så kålen ned med knyttneven.

  • Vesken må dekke all kålen <--- Dette er viktig!

  • Om det er for lite veske, så bruk vann tilsatt litt salt, akkurat nok til at det dekker all kålen.

image.jpg

Steg 6

  • Dobbeltsjekk at du ikkje blir sur mens du holder på - her måtte det justeres litt.

image.jpg

Steg 7

  • Bruk noko til å legge press på kålen - igjen, sånn at væske dekker all kålen.

  • Her bruker eg eit mindre glass fylt med stein.

  • Du kan også spare eit blad fra kålen som du legger øverst.

  • Dekk så til med ein kjøkkenklut og fest med eit strikk - dette for å unngå at støv og dyr skal havne i kålen - men, samtidig som kålen får oksygen.

image.jpg

Steg 8

  • La så kålen stå i glasset på kjøkkenbenken i 3-8 dager.

  • Eg anbefaler at du begynner å smake på kålen etter dag 3. Jo lengre den står jo surere blir den så dette er litt individuelt korleis du liker den.

  • Unngå direkte sollys!

  • Press kålen ned med jevne mellomrom sånn at du er sikker på at kålen alltid dekkes av væske.

  • Skulle det komme mugg på toppen av kålen er ikkje dette farlig, bare ta det vekk underveis - sjølv har eg ikkje opplevd det.

image.jpg

Steg 9

Kålen skal nå være klar til å etast, og den lagres i kjøleskap - med lokk - i opptil fleire måneder.  Om du er ny til surkål så begynn litt gradvis med mengden, enkelte kan reagere om dei eter for mykje.

Personlig bruker eg sauerkraut i lag med

  • Kjøtt

  • Fisk / Fiskekaker

  • Kylling

  • Egg

  • Bønner / Linser

  • Tilsatt salater

  • I Sverige brukes det på pizza (faktisk ganske godt)

mmmmmmmmmmmm - Kååål :)

mmmmmmmmmmmm - Kååål :)

Ifølge Gry Hammer (forfatteren av boken Fermentering) så kan bakteriene kjenne om du er stresset og da kan surkålen bli dårlig. Så ta en dyp pust og ta deg litt tid til dette! Det skal mykje til for at det skal gå galt, og du merker fort om kålen er blitt dårlig.

Her også gjort ein facebook live video som du kan se her:

Nå er du klar til å kjøre på med fermenteringen - om du lurer på noe - ta kontakt!

Din Coach

Kjetil


 

Referanser: 

* Fermented foods, microbiota, and mental health: ancient practice meets nutritional psychiatry: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3904694/

https://en.wikipedia.org/wiki/Sauerkraut